شبهه

در آيه 4 از سوره نساء مردان را به تعدد ازواج به شرط عدالت تشويق مي كند از آن طرف در آيه 129 همان سوره مي گويد شما مردان نمي توانيد عدالت را در مورد زنانتان رعايت كنيد !

جواب

همانطور كه در ذيل آيه 3 همين سوره يادآور شديم بعضى از بى خبران از ضميمه كردن آن آيه با آيه مورد بحث چنين نتيجه ميگيرند كه تعدد زوجات مشروط به عدالت است ، و عدالت هم ممكن نيست ، بنابراين تعدد زوجات در اسلام ممنوع است

 
اتفاقا از روايات اسلامى بر ميايد كه نخستين كسى كه اين ايراد را مطرح كرد ابن ابى العوجاء از ماديين معاصر امام صادق عليه السلام  بود كه اين ايراد را با هشام بن حكم دانشمند مجاهد اسلامى در ميان گذاشت ، او كه جوابى براى اين سؤ ال نيافته بود از شهر خود كه ظاهرا كوفه بود بسوى مدينه براى يافتن پاسخ همين سؤ ال  حركت كرد، و به خدمت امام صادق عليه السلام  رسيد

 امام صادق عليه السلام  از آمدن او در غير وقت حج و عمره به مدينه تعجب كرد، ولى او عرض كرد كه چنين سوالى پيش آمده است ، امام عليه السلام  در پاسخ فرمود: منظور از عدالت در آيه سوم سوره نساء عدالت در نفقه و رعايت حقوق همسرى و طرز رفتار و كردار است و اما منظور از عدالت در آيه 129 آيه مورد بحث  كه امرى محال شمرده شده ، عدالت در تمايلات قلبى است بنابراين تعدد زوجات با حفظ شرائط اسلامى نه ممنوع است و نه محال  هنگامى كه هشام از سفر، بازگشت ، و اين پاسخ را در اختيار ابن ابى العوجاء گذاشت ، او سوگند ياد كرد كه اين پاسخ از خود تو نيست .

معلوم است كه اگر كلمه عدالت را در دو آيه به دو معنى تفسير مى كنيم به خاطر قرينه روشنى است كه در هر دو آيه وجود دارد، زيرا در ذيل آيه مورد بحث ، صريحا مى گويد: تمام تمايل قلبى خود را متوجه به يك همسر نكنيد، و به اين ترتيب انتخاب دو همسر مجاز شمرده شده منتها به شرط اينكه عملا درباره يكى از آن دو ظلم نشود اگر چه از نظر تمايل قلبى نسبت به آنها تفاوت داشته باشد، و در آغاز آيه 3 همين سوره صريحا اجازه تعدد را نيز داده است .

ماخذ جواب : تفسير نمونه ذيل تفسير آيه 129 سوره نساء