شبهه

در آيه 34 از سوره نساء گفته شده : الرّجال قوّامون علي النّساء يعني مردان قوّام و مسلّط بر زنان هستند . همچنانكه مي بينيد قرآن صراحتا فرهنگ سلطه مردان بر زنان را ترويج مي دهد و اين آيه از بارزترين آيات پيرامون از بين بردن حقّ زنان است .

جواب

پاسخ این شبهه را با دو جواب مختصر و مفصل بیان می کنیم

جواب مختصر

وا‍ژه قوّام در لغت عرب به معناي كسي است كه خود ايستاده است و دست ديگري را مي گيرد تا او نيز بايستد و راحت زندگي كند . با توجه به آيات قرآن كه امنيت جامعه و اقتصاد خانواده را به مردان واگذار كرده چنين به دست مي آيد كه مردان در حقيقت كاري مي كنند كه زنان بتوانند در پرتو امنيت جاني و اقتصادي روي پاي خود ايستاده و راحت زندگي كنند و اين است معناي قواميّت مردان بر زنان كه خداوند متعال مطرح فرموده است .

جواب تفصيلي

در ابتداء جايگاه واژه قوّام را از لغت عرب بررسي مي كنيم بعد به اصل جواب مي پردازيم

وا‍ژه قوّام از مادّه " قَوَمَ " است كه از اين مادّه چهار كلمه مشتق مي شود

اول : قائم >>> قائم يعني فردي كه ايستاده است مثل اينكه مي گويند علي ّ قائم يعني علي ايستاده است

دوم : قوّام >>> قوّام يعني كسي كه ايستاده است و كمك مي كند تا فرد ديگر نيز بايستد ( كه اين واژه مورد بحث ماست )

سوم : قيّم >>> قيّم يعني فردي كه ايستاده است و با مالي كه از غير گرفته است كمك مي كند تا فرد ديگر نيز بايستد 

چهارم : قيّوم >>> قيّوم يعني كسي كه ايستاده است و با مالي كه از خودش خرج مي كند كمك مي كند تا فرد ديگر را نيز ايستاده نگه دارد و در اين امر از كسي كمك نمي گيرد . قيوميّت صفتي است كه مخصوص خداوند متعال است چرا كه او غني بالذات است و در هيچ امري از كسي كمك نمي گيرد همچنانكه تمام عالم و هستي را نگه مي دارد بدون آنكه از كسي كمكي بگيرد >>> الله لا اله الا هو الحيِ القيّوم

با توجه به بررسي لغوي كه داشتيم چنين مشخص مي شود كه معناي " الرجال قوّامون علي النساء "  آنستكه مردان كمك مي كنند تا زنان بتوانند بايستند و به راحتي زندگي كنند . 

سوال : در چه موردي مردان قوّام براي زنان هستند و به آنان كمك مي كنند تا بايستند و زندگي راحت داشته باشند ؟

جواب : خداوند متعال دو وظيفه را به عهده مردان نهاده است 1 _ امنيت جامعه 2 _ اقتصاد خانواده

مورد اول : خداوند متعال در سوره مباركه نساء آيه 98 در بيان مسئله جهاد ، زنان و كودكان را استثناء كرده و جهاد را تنها ، وظيفه مردان دانسته است . بنا بر اين ؛ امنيت جامعه به دست مردان است و زنان در سايه امنيتي كه مردان براي آنان فراهم مي كنند زندگي مي كنند .

مورد دوم : خداوند متعال در سوره مباركه نساء آيه 34 انفاق و مسئوليت اقتصادي خانواده را بر عهده مردان نهاده است . بنا بر اين ؛ اقتصاد خانواده را نيز مردان تامين مي كنند و زنان در سايه امنيت اقتصادي كه مردان برايشان فراهم كرده اند زندگي مي كنند

خلاصه جواب : قواميّت مردان بر زنان به اين معناست كه مردان كمك مي كنند تا زنان روي پا خود ايستاده و به راحتي زندگي كنند و از انجائي كه مردان امنيت جامعه و اقتصاد خانواده را تامين مي كنند معناي قواميبت انان در مورد زنان ظهور پيدا مي كند .

ماخذ جواب : تفاسير الميزان و نمونه ذيل تفسير آيه 34 سوره مباركه نساء