شبهه

چرا اسلام  به مردان اجازه داده که چند همسر داشته باشند ( آيه 3 سوره نساء )  آيا اين اهانت به مقام زن نيست ؟

جواب

قبل از ورود در جواب دو مقدمه را خدمت شما عرض مي کنيم

مقدمه اول : بايد در نظر داشته باشيم که احکام و دستورات اسلام از روي تعقل و با ديد کلي به يک جامعه صادر ميشود و لو اينکه با طبع بعضي ها سازگار نباشد . در اسلام هميشه مصالح جامعه بر مصالح فردي مقدم بوده است . 

مقدمه دوم  : تعدد همسر هزاران سال قبل از اسلام  ميان جوامع مختلف بوده است که ما به مواردي اشاره مي کنيم

1_ در ايران قديم و باستان 2_ در ميان بابليان و آشوريان 3_ يونانيان که مترقي ترين ملتهاي قديم از حيث فرهنگ بودند 4_ در خانواده امپراطوري روم که تعدد ازواج امري عادي به حساب مي امد 5 _ عرب جاهليت که گاه تا حدود بيست زن اختيار ميکردند 6 _ برهمائيهاي هندوستان که همين الان هم تعدد ازواج در ميان آنان مرسوم است 7 _ در تورات در فصل يازده از کتاب اول ملوک آيه 1 تا 5 اشارتي به تعدد ازواج سليمان پيغمبر دارد . و....

از اين مقدمه نتيجه مي گيريم که اسلام اولين دين و يا ائييني نبود که تعدد همسر را جائز دانست بلکه در ملل و  اديان مختلف قبل از اسلام نيز  اين امر وجود داشت . قرآن کليات اين طرح را آنهم با شرائط مخصوصي به تصويب رساند .

اصل جواب : تفاوتهاي ميان زن و مرد باعث مشگلاتي در جامعه ميشود که ما در سه قسمت هم به تفاوتها و هم به مشگلات پيامد آن اشاره  مي کنيم و آنگاه در ميابيد که يکي از بهترين و متعادلترين راهها براي رفع اين مشگلات مسئله تعدد ازواج است

تفاوت  اول : نوع  ِ آمارها نشان مي دهد که معدل سني زنها بيشتر از مردان است ( حتي مرگ و مير در نوزادان ِ کمتر از 5 سال نيز در پسرها بيش از دختران است )  البته زيادي عمر زنان بخاطر آنستکه با چالشهاي اجتماعي ،  کمتر برخورد مي کنند و طبيعتا علت فرسايش آنها هم کمتر است مثلا اگر جنگي پيش بيايد اکثر کشته ها از مردان هستند و يا اگر تصادفي و سانحه اي رخ مي دهد اکثر کشته ها  از مردان هستند .

{ مشگل پيدا شده از اين تفاوت  >>>  به مرور زمان تعداد زنان در جامعه بيش از مردان مي شود و توازن در جامعه از بين مي رود که بايد چاره اي انديشيد }

تفاوت دوم : دختران و زنان زود تر به زوج علاقه پيدا مي کنند . شما مي بينيد يک آقا پسر دوازده ساله دنبال توپ ميدود ولي در همان سن دختر خانم جلوي آينه به زلف خود مينگرد .

{ مشگل پيدا شده از اين تفاوت  >>> با توجه به زيادي جمعيت زنان و کمي جمعيت مردان و از آنطرف زوج طلبي در زنان آنهم از سن کم بايد چاره اي انديشيد تا توازن بين درخواست و عرضه در جامعه يکسان شود }

تفاوت سوم : سن ّ زايش در زنان کلا حدود 35 سال است و با رسيدن به سن 50 سالگي حالت ياس به انها دست داده و يائسه ميشوند . اما مردان حدّ خاص و معيّني ندارند و تا 90 سالگي هم ميتوانند صاحب فرزند شوند .

 { مشگل پيدا شده از اين تفاوت  >>> قلت زمان زايش برای زنانی که تعدادشان زیاد است  و از آن طرف کثرت وقت ( برای فرزند دارد شدن ) برای مردانی که تعدادشان کم است ایجاب می کند که برای بقاء نسل بشر اقدامی صورت بگیرد چرا که اگر به همین نحو  بگذرد در مدت زمان طولانی نسل بشر رو به انقراض می رود }

خلاصه  :  يکي از بهترين راهها  که مي توان بسبب آن اين سه مشگل را حل کرد تعدد ازواج است که از زمانهاي دور در جوامع مختلف بوده و اسلام نيز آن را براي مردي که فرهنگ آن را داشته باشد و بتواند عدالت را در ميان ازواج خود رعايت کند جائز دانسته است . 

تذکر : متاسفانه عده اي از معاندين با طرح مسئله تعدد ازواج در صدد آن هستند که چهره اسلام را نسبت به  زنان ، چهره اي ظالمانه نشان دهند و بگويند اسلام مخالف حقوق زنان است . در حاليکه اسلام هميشه در صدد دفاع از حقوق زنان در مقام عمل  بوده است حتي وقتي به همين آيه تعدد ازواج نگاه کنيد مي بينيد خداوند اولويت را در رعايت حق مسلّمه زنان قرار داده است و  ميفرمايد : اگر مردي حتي ترس از عدم رعايت عدالت ميان ازواج را داشته باشد حق ازدواج با بيش از يک همسر را ندارد . و اين نهايت دقت در رعايت حقوق زنان  ميباشد .

مآخذ جواب  : نرم افزار تفسيربیان اثر دکتر محمد علي انصاري ذیل تفسیر آیه 3 سوره مبارکه نساء  و کتاب جايگاه زن در اسلام نوشته محمد عطيه الابراشي