شبهه

چرا قرآن سهم الارث زنان را نصف سهم ا مردان قرار داده است ؟ براستي آيا اين ظلم بزرگي در حق زنان نيست ؟

جواب

قبل از بيان اصل جواب دو مقدمه را خدمت شما عرض مي کنيم

مقدمه اوّل : در روم باستان و همچنين دوره عرب جاهليت ،  زنان به هيچ وجه ارث نمي بردند . در ايران باستان هم ارتباط اقتصادي دختران با پدرانشان بعد از ازدواج قطع ميشد و فقط در صورتي ارث مي بردند که در خانه پدر بوده باشند . {  با اين قانون اکثر دختران ايران باستان هم ارث نميبردند چرا که غالبا پدرانشان بعد از ازدواج آنها از دنيا ميرفتند } اسلام قوانين روم باستان و عرب جاهليت و ايران باستان شکست  و براي زنان بدون قيد و شرط سهم الارث قائل شد

مقدمه دوّم : در اسلام بار اقتصادي خانواده به دوش مردان گذاشته شده است ( سوره نساء آيه 34 ) و بايد طبق دستورات ،  نفقه و خرج خانواده را او بپردازد . در مقابل ؛  زن در نظام خانواده هيچ مسئوليت اقتصادي ندارد { يعني از ديدگاه اسلام اگر زني مال فراواني از خودش داشته باشد هيچ دستوري براي اينکه آن مال را براي خانواده  بايد خرج کند ،  وارد نشده است و او مي تواند مال خود را  براي مسائل شخصي خودش خرج کند }

اصل جواب :

با توجه به اينکه اسلام بار اقتصادي خانواده را به دوش مردان گذاشته است نياز است که مردان از جهت اقتصادي غني تر از زناني باشند که هيچ مسؤليت اقتصادي را در خانواده ندارند .

دقت کنيد !  مرد به هنگام تقسيم ارث دو سهم بر مي دارد و در مقام عمل يک سهم بيشتر ندارند چرا که بايد  هر دو سهم  را از باب نفقه براي خود و همسر خود خرج کند اما زن به هنگام تقسيم ارث يک سهم بر مي دارد و در مقام عمل دو سهم دارد يکي سهمي که از پدر خود به ارث برده  و يکي آنچه که از سهم  شوهر براي او خرج مي شود .

حال خود قضاوت کنيد ........  آيا اين حکم  ِ اسلام ظلم در حق زنان است ؟!

نکته 1 : عده اي مي گويند : شايد کسي نخواست ازدواج کند آنوقت آيا آنچه که بين پسر و دختر تقسيم مي شود ظلم در حق جامعه  زنان به حساب نمي آيد؟  ........ عرض مي کنيم : احکامي که براي يک جامعه تدوين ميشود طبق  ِ وضعيت غالب افراد  ِ جامعه تدوين مي شود . در تمام جوامع خصوصا جوامع اسلامي  غالب افراد ازدواج مي کنند و تشکيل خانواده مي دهند .  بر همین اساس بسیاری از احکام در اسلام صادر شده است .

نکته 2 : عده اي مي گويند : چرا  اسلام مسائل اقتصادي خانواده ( و يا جامعه )  را  به عهده زنان نگذاشته است تا آنها دو سهم بردارند . مگر ما در طول تاريخ زناني نداشتيم که از جهت اقتصادي قوي عمل کردند ؟ ......  در جواب عرض مي کنيم : اصولا سود آوري در مسائل اقتصادي نياز به يک جنبه تعقل قوي دارد که اين فطرتا در مردان نهادينه شده است (  همچنانکه جنبه تعطف در زنان نهادينه شده است ) و اينکه زناني در طول تاريخ در امر اقتصادي موفق بوده اند ، استثنائي از جامعه زنان بوده است چرا که تعداد آنها بالنسبه به مردان بسيار کمتر  است .

ماخذ جواب : تفسير الميزان ذيل تفسير سوره مبارکه نساء آیه 11